Noworodek w domu w czasie pandemii SARS CoV-2 cz. II
Noworodek w domu w czasie pandemii SARS CoV-2 cz. II
- Terminowa realizacja Programu Szczepień Obowiązkowych (PSO) – w Polsce do dnia 18.04.2020 zalecono zawieszenie realizacji wszystkich szczepień ochronnych poza tymi, które noworodek otrzymuje w szpitalu, jak i szczepieniami poekspozycyjnymi. Większość ekspertów z krajów europejskich, jak i z USA apelowała o utrzymanie wszystkich szczepień ochronnych, zwłaszcza w populacji najmłodszych dzieci i niemowląt (do 24 miesiąca życia). Szczęśliwie obecnie w Polsce wycofano się z decyzji o odroczeniu szczepień i aktualnie zachęca się punkty szczepień POZ do ich terminowej realizacji, zgodnie z międzynarodowymi rekomendacjami WHO, CDC, UNICEF, NHS. Pamiętajmy, że śmiertelnie niebezpieczne choroby wieku dziecięcego, jak np. krztusiec, odra, czy inwazyjna choroba meningokokowa czy pneumokokowa mogą i zdarzają się niezależnie od trwającej pandemii, zatem odraczanie szczepień czy ich przerywanie, może okazać się bardzo szkodliwe i niewątpliwie zwiększać ryzyko hospitalizacji, których można byłoby uniknąć. Szczepienia powinny być realizowane obecnie według następujących zasad:
- „Stosowanie ogólnie zalecanych środków ochrony na terenie POZ (używanie przez personel maseczek na usta i nos oraz rękawiczek jednorazowych, jako uzupełnienia standardowej higieny rąk, minimalizuje ryzyko przeniesienia SARS-CoV-2 na dziecko lub jego opiekunów, w przypadku bezobjawowego zakażenia personelu;
- Personel medyczny musi zachować wszelkie zasady dotyczące zapobiegania zakażeniom przenoszonym drogą kropelkową lub bezpośredniego kontaktu – higiena rąk, przyjmowanie w odzieży roboczej/ochronnej, która nie miała kontaktu z pacjentami z objawami ostrej infekcji, dezynfekcja powierzchni, z którymi pacjent ma kontakt (kozetka, stół do badania niemowląt itp.), po każdym pacjencie;
- Szczepienia należy wykonywać, w wydzielonych pomieszczeniach, w których nie przyjmuje się osób chorych z objawami ostrej infekcji (separacja przestrzenna);
- Dzieci z jednym zdrowym opiekunem należy umawiać indywidualnie, na określoną godzinę, aby w poczekalni przebywało w jednym czasie jak najmniej osób (separacja czasowa);
- W razie braku poczekalni i gabinetu tylko dla dzieci zdrowych, szczepienia powinny odbywać się w godzinach porannych (w pierwszych godzinach po otwarciu przychodni), przed godzinami przyjęć pozostałych pacjentów;
- Zaleca się włączenie teleporady medycznej na etapie wywiadu epidemiologicznego i wstępnej kwalifikacji do szczepienia: w trakcie ustalania terminu szczepienia należy poinformować opiekuna/rodzica, że z dzieckiem może przyjść tylko jedna osoba, bez objawów infekcji. Należy przeprowadzić wywiad dotyczący stanu zdrowia pozostałych domowników. Należy odroczyć szczepienia jeżeli w domu znajduje się osoba:
- z infekcją dróg oddechowych o nieustalonej przyczynie,
- kwarantannowana,
- poddana izolacji w warunkach domowych.
- Szczepienie można przeprowadzić jeżeli:
- brak jest epidemiologicznych czynników ryzyka zakażenia SARS-CoV-2 zarówno u dziecka, jak i jego opiekunów lub innych domowników (np. powrót w ciągu 14 ostatnich dni z rejonów o dużej i utrwalonej transmisji SARS-CoV-2 lub kontakt w ciągu ostatnich 14 dni z osobą zakażoną SARS-CoV-2 lub chorą na COVID-19 lub przebywającą w kwarantannie z powodu ryzyka zakażenia SARS-CoV-2);
- zarówno dziecko jak i rodzic/opiekun, a także ich domownicy nie mają objawów ostrej infekcji (gorączka, kaszel, duszność, biegunka), które mogłyby wskazywać na COVID-19.”
- Utrzymanie i wznowienie szczepień szczególnie dotyczy:
- szczepień na oddziałach noworodkowych,
- szczepień obowiązkowych w warunkach ambulatoryjnych, zwłaszcza podawanych zgodnie z … PSO w pierwszych dwu latach życia dziecka,
- szczepień z uwzględnieniem indywidualnych sytuacji dzieci z chorobami przewlekłymi, dla których istnieją szczególne wskazania zdrowotne do szczepień,
- szczepień poekspozycyjnych przeciw wściekliźnie, tężcowi, odrze, ospie wietrznej, WZW typu b, według wskazań medycznych we wszystkich grupach wieku,
- realizacji innych szczepień ochronnych, których konieczność podania lub dokończenie wynika z Charakterystyki Produktu Leczniczego.
- Rekomenduje się ponadto upowszechnianie szczepień:
- przeciwko pneumokokom oraz grypie w grupach ryzyka dorosłych, w tym osób po 60 roku życia i przewlekle chorych, ponieważ przewlekłe choroby płuc, układu krążenia, nowotwory, cukrzyca, niewydolność nerek i zaburzenia odporności sprzyjają zachorowaniom na zapalenie płuc,
- przeciwko krztuścowi u kobiet w ciąży.”
- Ponadto absolutnie pożądane jest odłożenie wizyt członków rodziny i przyjaciół chcących przywitać nowo narodzone maleństwo, jak i ograniczenie kontaktu społecznego do minimum.
- Zachowanie najwyższych standardów higienicznych podczas opieki i pielęgnacji noworodka: częste mycie rąk, absolutne unikanie całowania noworodka w usta, całowania rączek, które często dziecko wkłada do buzi, wzmożona higiena podczas naturalnego karmienia dziecka: podanie piersi dziecku wcześniej umytymi dłońmi, częsta zmiana wkładek laktacyjnych, unikanie ich wyjmowania i ponownego wkładania w bieliznę; higiena rąk i bardzo staranne przygotowanie sprzętu niezbędnego do odciąganie pokarmu (dokładne umycie i dezynfekcji elementów laktatora, butelek i smoczków), podobnie w przypadku sztucznego karmienia dziecka; higiena rąk powinna być utrzymana na najwyższym poziomie podczas opieki nad noworodkiem i niemowlęciem niezależnie od panującej obecnie pandemii, pamiętajmy, że dotyczy to również czynności takich, jak pielęgnacja kikuta pępowiny, higiena jamy ustnej maleństwa, czy podawania jakichkolwiek preparatów dziecku (np. witamina D).
- Rolą rodziców jest edukacja higieniczna pozostałych domowników, zwłaszcza rodzeństwa!
- Jeśli to tylko możliwe, absolutnie unikajmy zabierania noworodka i niemowlęcia na zakupy – powinny być one robione przez jednego, dorosłego członka rodziny;
- Podczas pierwszych spacerów należy mieć ze sobą płyn do dezynfekcji rąk w przypadku np. dotknięcia powierzchni kontaktowej w przestrzeni publicznej takich jak poręcze, przyciski na przejściach dla pieszych, przyciski w windach, klamki we współdzielonych wózkarniach, a także nieumyślnego dotknięcia części twarzowej maseczki. Podanie smoczka, czy dotknięcie dziecka podczas spaceru powinno być poprzedzone dezynfekcją rąk.
- W przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów infekcji u domownika wskazane jest noszenie maseczek, częsta ich zmiana lub pranie i prasowanie tych wielokrotnego użytku, uzupełniona przez niezmiennie zalecaną higienę rąk.
- Należy bezwzględnie przestrzegać wszystkich zaleceń higieniczno-epidemiologicznych: higieny rąk (mycie, dezynfekcja), noszenie maseczki zasłaniającej nos i usta w miejscach publicznych (szpitalny korytarz, transport publiczny, sklep, apteka), higieny kaszlu i kichania (w rękaw), noszenia rękawiczek jednorazowych zwłaszcza w sklepach czy utrzymania czystości powierzchni kontaktowych.